Sprawa tygodnia
List Indeksu 73 w obronie Ośrodka Gender Studies na UG
![]() Kronika Wypadków Cenzorskich w polskiej sztuce po 1989 r.
![]() Katarzyna Kozyra „Więzy Krwi”, Otwarta Galeria AMS Ponad 90 udokumentowanych przypadków interwencji cenzorskich, donosów, nacisków i gróźb od początku lat 90. po dzień dzisiejszy.
Czytaj więcej w Kronice Cenzury Inicjatywę Indeks 73 wspiera KulturaMiejska w Gdańsku dzięki dofinansowaniu Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu „Działania Strażnicze”
![]() Projekt edukacyjny Laboratorium Indeksu 73 zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. ![]() Niniejszy portal powstał w 2008 roku dzięki pomocy finansowej Unii Europejskiej, w ramach programu "Podnoszenie świadomości społecznej i wzmocnienie rzecznictwa oraz działań monitorujących organizacji pozarządowych". Za treść tego dokumentu odpowiada Kultura Miejska, poglądy w nim wyrażone nie odzwierciedlają w żadnym razie oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej. ![]() ![]() |
Aktualności
2009-12-18 | Samoorganizacja środowiska kultury
Po wrześniowym Kongresie Kultury Polskiej jesteśmy świadkami powstawania wielu nowych inicjatyw reprezentujących interesy środowisk kulturotwórczych, proponujących konieczne reformy i postulujących transparentność przy ich wprowadzaniu. Pisaliśmy już o Komitecie na rzecz Radykalnych Zmian w Kulturze i o Komitecie Obywatelskim Mediów Publicznych. Przykładów samoorganizacji środowiska kultury z ostatnich tygodni jest jednak znacznie więcej. 26 października Prezydentowi Miasta Krakowa wręczono list otwarty apelujący o transparentność przy podejmowaniu decyzji co do losu instytucji kultury, w szczególności jeśli chodzi o obsadę funcji kierowniczych w Galerii Sztuki Współczesnej „Bunkier Sztuki” oraz w powstającym Muzeum Sztuki Współczesnej. List ten, zainicjowany przez Wilhelma Sasnala i Martę Deskur, podpisało 200 przedstawicieli kultury, głównie krakowskich artystów. Nie był to jednak jednorazowy gest. Powołano Obywatelski Komitet na rzecz Przejrzystości w Polityce Kulturalnej Krakowa. „Celem naszego działania jest próba stworzenia takich warunków formalno-prawnych, aby instytucje zajmujące się promowaniem sztuki współczesnej, jak i jej reprezentacją, utrzymywały wysoki poziom, godny konkurencji europejskiej, dynamiczny i energiczny rozwój, idący razem z wymogami czasu i zmianami zachodzącymi w świecie sztuki. Na stanowiska dyrektorskie, do tej pory w wielu placówkach, nominacje zapewniały niejako dożywotnie pełnienie funkcji, co uniemożliwia dynamiczny rozwój jakichkolwiek instytucji ds. Kultury. Demokratyczne zasady funkcjonowania instytucji publicznych w obrębie sztuki, jak i uwolnienie ich spod władzy urzędników jest dla nas priorytetem” – piszą na blogu Komitetu Wilhelm Sasnal i Marta Deskur.
Tymczasem młodzi reżyserzy również zjednoczyli siły i napisali list otwarty do Ministra Kultury. Forum Obywatelskie Teatru Współczesnego, zrzeszające reżyserów i dramaturgów urodzonych w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, apeluje o transparentość przy nominowaniu dyrektorów teatrów.
„Poza pojedynczymi chlubnymi wyjątkami, teatry nie radzą sobie z wykształceniem wyrazistych profilów ideowych, spójnych z propozycjami artystycznymi i intelektualnymi twórców współczesnego teatru. Nasze wielkie zaniepokojenie budzi ewidentna przepaść pokoleniowa, a co za tym idzie, artystyczna i światopoglądowa między większością dyrektorów artystycznych a twórcami z naszych roczników. Kadra dyrektorska nie potrafi podjąć dialogu z pokoleniem artystów współczesnego teatru. Mecenat artystyczny, do którego teatr państwowy jest powołany, istnieje tylko śladowo. Anachroniczność przeważającej części polskich teatrów państwowych to konsekwencja niejasnych procedur konkursowych, niejawnych kryteriów powoływania dyrektorów oraz braku merytorycznego dialogu z twórcami teatru współczesnego przy podejmowaniu owych decyzji” – alarmują sygnatariusze, wśród których są m.in. Michał Zadara, Maja Kleczewska i Paweł Demirski. Powstała także Inicjatywa „Aktorzy 70 80”, która wraz z Forum Obywatelskim Teatru Współczesnego organizuje w dniach 20-21 grudnia w Warszawie Konferencję Teatr Przyszłości/Przyszłość Teatru. Program konferencji został podzielony na cztery grupy tematyczne:
Dynamicznie rozwija się również Obywatelskie Forum Sztuki Współczesnej, ogólnopolska inicjatywa zawiązana w listopadzie. „Chcemy być partnerami Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sejmowej i senackiej komisji kultury, władz miejskich. Służąc naszą wiedzą, międzynarodowym doświadczeniem i zaangażowaniem, chcemy działać na rzecz zmian, które doprowadzą w Polsce do rzeczywistego wzrostu uczestnictwa w kulturze. Chcemy współpracować z wszystkimi środowiskami, którym zależy na podniesieniu jakości życia kulturalnego i jego infrastruktury” – piszą o swojej misji inicjatorzy, wśród których są m.in. Mirosław Bałka, Zbigniew Libera czy Anda Rottenberg.
Osoby zainteresowane przyłączeniem się do tej inicjatywy mogą napisać na adres forumsztukiwspolczesnej@gmail.com Ostatni tydzień przyniósł zaś kolejny list otwarty. W obronie bibliotek stanęli m.in. Julia Hartwig, Wojciech Kuczok, Olga Tokarczuk, Manuela Gretkowska, Andrzej Stasiuk, Maria Janion. „My, niżej podpisani – pisarze, tłumacze, redaktorzy, wydawcy, bibliotekarze i czytelnicy – protestujemy przeciwko planowanym zmianom w prawie pozwalającym na likwidację bibliotek w małych miejscowościach. Pan Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski twierdzi, że chodzi tu o łączenie niedochodowych bibliotek z innymi niedochodowymi instytucjami kulturalnymi, co ma obniżyć koszty ich utrzymywania. Kryterium dochodowości placówki kulturalnej, jaką jest biblioteka, użyte przez ministra kultury zdumiewa i wysoce niepokoi. Podzielamy obawy polskich bibliotekarzy, którzy słusznie widzą w tym zamysł likwidacji bibliotek” – tak sygnatariusze listu apelują do Premiera Donalda Tuska. I tym razem list otwarty zainicjował dalsze działania. Powstało Obywatelskie Forum Dostępu do Książki. Osoby zainteresowane tą inicjatywą mogą napisać na adres kontakt@tomaszpiatek.pl Indeks 73 kibicuje nowym inicjatywom i zdecydowanie popiera takie postulaty jak transparentność instytucji kultury czy dbanie o swobodny dostęp do dóbr kultury, gwarantowany w art. 73. Konstytucji. Są to obszary problemowe, które zbadaliśmy i przedstawiliśmy w raporcie „Wolność twórczości artystycznej i swobodny dostęp do dóbr kultury” będącym podsumowaniem ogólnopolskiego badania środowisk kulturotwórczych. W miarę możliwości włączymy się w konkretne działania w/w inicjatyw. Cieszy nas intensywna samoorganizacja środowiska kultury. | Przypadki naruszeń wolności artystycznej zgłoś na Forum Indeksu 73 Zapraszamy do dyskusji! Aktualności Indeks73 ![]() Dołącz do Indeksu 73 na: - Facebook'u - YouTube ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
| O Indeksie 73| Kontakt