9 stycznia na warszawskiej stacji metra Marymont umieszczono mural wybrany w konkursie A19 skierowanym do studentów i młodych absolwentów uczelni artystycznych. Wygrała praca „Baranki Boże“. Jego autorką jest Julia Curyło, która w ubiegłym roku ukończyła z wyróżnieniem Wydział Malarstwa ASP w Warszawie w pracowni prof. Leona Tarasewicza i pracowni sztuki w przestrzeni publicznej prof. Mirosława Duchowskiego.



Niestety, już kilka dni po prezentacji pracy do organizatorów konkursu zaczęły napływać prośby o jej usunięcie. Zdaniem niektórych mieszkańców Warszawy mural obraża uczucia religijne.

„Mural będzie wisiał do końca kwietnia, co oznacza, że będzie prezentowany podczas Wielkanocy, a przypominam, że Chrystus Zmartwychwstały jest nazywany Barankiem Bożym, co może powodować obrazę uczuć religijnych” – pisał na alert24 internauta przedstawiający się jako Lew Kotowaty.

Tymczasem artykuł 196 k.k. penalizuje „obrażanie uczuć religijnych innych osób [przez] znieważenie publicznie przedmiotu czci religijnej lub miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrzędów religijnych”. Nie może on być nadużywany. Przecież ani dmuchany baranek nie jest przedmiotem kultu, ani Pałac Kultury przedstawiony na muralu czy stacja metra gdzie pokazywana jest praca nie są miejscami obrzędów religijnych.

„Urażone uczucia religijne” stają się w Polsce synonimem medialnej nagonki i cenzury. Są to jedyne uczucia chronione przez prawo. W wielu przypadkach, także w przypadku muralu w metrze, reakcja osób urażonych jest nieadekwatna do sytuacji. Uznanie stada dmuchanych baranków za zagrożenie dla wiary jest kuriozalne.

20 stycznia nadzwyczajna Rada Programowa ma podjąć decyzję co do dalszego losu muralu. Czy gwarantowana konstytucyjnie wolność twórcza przegra ze sprzeciwem anonimowych urażonych? Miejmy nadzieję, że tak się nie stanie.

Agnieszka Kaim


Głos w sprawie zabrała także Julia Curyło, tłumacząc znaczenie swojego projektu:

Nie dostrzegam niczego wulgarnego ani obraźliwego w przedstawionym przeze mnie projekcie muralu dla metra Marymont.

1. W pozostałych moich obrazach z pracy dyplomowej, skądinąd uhonorowanej wyróżnieniem rektora ASP, często podejmuję tematykę współgrania kultury wysokiej i popkultury, spraw tak istotnych dla egzystencji jak wiara, ale też estetyka kiczu. Stąd często pojawiają się na nich dmuchane dziecięce baloniki, kury, delfiny, żaby.

2. Rzeczone owieczki - istotnie zaczerpnięte z arsenału sklepów erotycznych – kupowane są często przez młodych ludzi jako zabawne prezenty, gadżety, z których kpią. Skojarzenie niewinnej, dziecięcej owieczki z obiektem erotycznym samo w sobie wydało mi się przesycone gigantyczną dawką absurdu, pure nonsensu i dwuznaczności, więc postanowiłam wykorzystać to w swej pracy. Dla ogromnej większości odbiorców owieczki pozostają jednak wyłącznie dziecięcymi zabawkami. O ich specyficznym pochodzeniu wiedzą wyłącznie stali bywalcy seks shopów, ci jednak nie mogą czuć się tym w żaden sposób dotknięci.

3. Tytuł „Baranki Boże” nawiązuje do specyfiki „biznesu dewocyjnego”, masowej produkcji kiczowatych dewocjonaliów, często niewiele mających wspólnego z istotą religii. Jak każde dzieło sztuki obraz mój ma kilka warstw w swym przesłaniu, dotyka tematyki popkultury i kiczu, z którym podejmuję grę. W żaden sposób nie potrafię jednak dostrzec w nim asocjacji z wiarą jako taką, Mógłby on obrażać uczucia religijne wyłącznie wyznawców kultu Pałacu Kultury tudzież dmuchanej owieczki. Skądinąd zarzut obrażania czyichkolwiek uczuć religijnych, jako osoba wierząca i absolwentka liceum katolickiego, uznałabym za szczególnie niesprawiedliwy i krzywdzący.

4. Wszystkich szczególnie zainteresowanych interpretacją moich prac zachęcam do lektury mojej pracy dyplomowej obronionej w 2009 roku z wyróżnieniem na warszawskiej ASP i tam dostępnej.