Dzisiaj, 12 lutego 2010, w Pracowni Kultury Miejskiej ruszyła druga edycja gdańskiego kursu Laboratorium Indeksu 73.  Kurs omawia zagadnienia wolności twórczej i szerokiego dostępu do dóbr kultury. Autorem programu jest Hubert Bilewicz.

Idea Laboratorium Indeksu73 dla twórców kultury dotyczy szeroko rozumianej refleksji nad zagadnieniami wolności w kulturze (w zakresie jej tworzenia, uczestnictwa i upowszechniania).

Zadaniem jest zarówno diagnoza i analiza mechanizmów liberacyjnych oraz antyliberacyjnych w kulturze, jak również wypracowanie nowych metod (badawczych i edukacyjnych) promujących wolność twórczą oraz wolną kulturę, a także, przeciwdziałających reglamentacji swobody twórczej. Celem jest sprowokowanie namysłu nad mechanizmami funkcjonowania współczesnej kultury, podniesienie świadomości obywatelskiej w zakresie możliwości i ograniczeń wolności w kulturze, wyostrzenie zmysłu krytycznej analizy działań kulturowych, rewizja procedur jej interpretacji oraz dekonstrukcji hegemonicznych dyskursów kulturowych.

Standardowe kompetencje uczestnika kultury (odbiorcy, twórcy, obserwatora), zostaną wzbogacone o alternatywne optyki i niekanoniczne sposoby widzenia, poszarzające obszary wolności twórczej i otwierające perspektywy emancypacji oraz wolnej partycypacji w kulturze. Transdyscyplinarne pole problemowe określają: zagadnienia prawne, filozofia, historia idei, antropologia kulturowa, historia sztuki, socjologia i psychologia sztuki, historia obyczajów, współczesna kultura wizualna, medioznawstwo.
Spotkania odbywać się będą w formule konwersatoryjno-warsztatowej.

Program zajęć:

Spotkanie 1: Wolność / twórczość / nauka: kwestie filozoficzne, etyczne i prawne
Wprowadzeniem będzie zarysowanie filozoficznych kontekstów wolności twórczej. Zapoznamy się z regulacjami prawnymi oraz kwestiami etycznymi dotyczącymi twórczości i badań naukowych (etos twórcy / etos naukowca). Poddamy również pod rozwagę tzw. kontratyp sztuki.

Spotkanie 2: Wolna twórczość / strategie artystyczne
Zajmiemy się historią relacji sztuki i wolności, przyglądając się m.in. historycznym toposom i mitom wolności artystycznej. Określimy stymulatory wolności twórczej, analizując mechanizmy liberacyjne i emancypacyjne twórczości artystycznej. Zapoznamy się również z aktualnymi strategiami artystycznymi (m.in. prowokacja, eksces, subwersja, apriopriacja, culture jamming, subvertising, detournement, crossover) oraz metodami czy technikami twórczymi (m.in. kolaż, bricolage, ready made, found footage, sampling, cytat, adaptacja, parafraza, pastisz, trawestacja).

Spotkanie 3: Style odbioru kultury / stereotypy i uprzedzenia
Rozważymy psychologiczne i socjologiczne mechanizmy stereotypizacji i uprzedzeń w zakresie sztuki. Przyjrzymy się związkom sztuki i tabu, określając współczesne obszary tabuizacji oraz poświęcając uwagę fenomenom skandalu, zgorszenia i bluźnierstwa artystycznego.

Spotkanie 4: Inhibitory wolności twórczej: cenzura / autocenzura
Kwestie ograniczeń wolności twórczej ujęte zostaną jako symptom i rezultat relacji estetyki i polityki, a zwłaszcza ideologicznych uwarunkowań pojmowania statusu i funkcji sztuki. Zapoznamy się z mechanizmami reglamentacji swobód twórczych i przykładami cenzury artystycznej, uwagę szczególną zwracając na problem pornografii.

Spotkanie 5: Wolność twórcza – analiza dyskursów
Zdefiniujemy możliwe formy dyskursu dotyczącego swobód twórczych (m.in. debata, diagnoza, polemika, krytyka, recenzja, relacja, pamflet). Posługując się casusem Nieznalskiej przeanalizujemy dyskurs krytyki artystycznej, dyskurs publicystyczno-medialny, dyskurs prawno-sądowy oraz ich społeczny rezonans.

Hubert Bilewicz - pracuje jako nauczyciel akademicki na Uniwersytecie Gdańskim oraz w gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych. Ukończył historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim i muzealnictwo na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Odbył podyplomowe studia w Ośrodku Badań nad Tradycją Antyczną Uniwersytetu Warszawskiego. Jest także absolwentem podyplomowych studiów pedagogiki zdolności i twórczości UMK w Toruniu, gender studies na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz queer studies.
Zajmował się zagadnieniami architektury 19. i pierwszej połowy 20. wieku. Prowadził badania nad architektami polskimi studiującymi w petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych. Interesuje się również pedagogiką artystyczną oraz pograniczem sztuki i edukacji. Obecnie kończy pisanie rozprawy z problematyki polskiej sztuki użytkowej i designu 20. wieku (przewód doktorski na Wydziale Historycznym UW). Zajmują go zwłaszcza rozmaite (artystyczne i pozaartystyczne) uwikłania sztuki. Jest autorem kilkudziesięciu artykułów naukowych, redaktorem książki o architekcie Włodzimierzu Padlewskim oraz współautorem podręcznika sztuki dla gimnazjum.

Więcej informacji o projekcie: www.laboratorium.indeks73.pl




Projekt finansowany jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotą 40.000 zł w ramach programu „Edukacja kulturalna i diagnoza kultury”, priorytet 2: „Obserwatorium Kultury”.




Druga edycja gdańskiego kursu Laboratorium Indeksu 73 jest częścią projektu "Wolna Kultura. Teoria i praktyka", dofinansowanego kwotą 10.000 zł  z  Programu Współpracy Miasta Gdańska z organizacjami pozarządowymi na rok 2010.