Sprawa tygodnia
Teatr Ósmego Dnia
na dywaniku u władz Poznania ![]() Kronika Wypadków Cenzorskich w polskiej sztuce po 1989 r.
![]() Katarzyna Kozyra „Więzy Krwi”, Otwarta Galeria AMS Ponad 90 udokumentowanych przypadków interwencji cenzorskich, donosów, nacisków i gróźb od początku lat 90. po dzień dzisiejszy.
Czytaj więcej w Kronice Cenzury Inicjatywę Indeks 73 wspiera KulturaMiejska w Gdańsku dzięki dofinansowaniu Fundacji im. Stefana Batorego w ramach programu „Działania Strażnicze”
![]() Projekt edukacyjny Laboratorium Indeksu 73 zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. ![]() Niniejszy portal powstał w 2008 roku dzięki pomocy finansowej Unii Europejskiej, w ramach programu "Podnoszenie świadomości społecznej i wzmocnienie rzecznictwa oraz działań monitorujących organizacji pozarządowych". Za treść tego dokumentu odpowiada Kultura Miejska, poglądy w nim wyrażone nie odzwierciedlają w żadnym razie oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej. ![]() ![]() |
Aktualności
2010-07-27 | Teatr Ósmego Dnia na dywaniku u władz Poznania
Wiceprezydent Poznania Sławomir Hinc wywiera nacisk na Teatr Ósmego Dnia za poparcie Janusza Palikota. Chodzi o list, który zespół teatru wysłał do polityka, gdy europoseł Filip Kaczmarek wnioskował o wyrzucenie go z Platformy Obywatelskiej. Aktorzy napisali wówczas: „Drogi Januszu!
Chcielibyśmy przekazać Ci wyrazy poparcia i przyjaźni w związku z kolejnym atakiem ze strony części mediów, a także Twoich partyjnych kolegów. Z melancholią obserwujemy, jak nasi politycy, w większości mało błyskotliwi, słabo wykształceni i fundamentalnie pozbawieni poczucia ironii czy groteski, wypowiadają się na temat „poziomu debaty publicznej”, dobrego wychowania i manier… a przede wszystkim na temat Formy. Tobie, wielbicielowi Gombrowicza, to może i nie jest takie straszne… Nas jednak złości. Bylejakość tejże debaty publicznej połączona z hipokryzją, słabość intelektualna wzmocniona brakiem odwagi i spontaniczności, sprawiają, że czujemy się zażenowani, kiedy wzburzenie moralne politycy kierują przeciw Tobie. Może warto im uświadomić, że w ostatnich wyborach prezydenckich na Bronisława Komorowskiego z Platformy Obywatelskiej głosowało bardzo wielu bardzo młodych ludzi – naszych widzów, naszych dzieci i ich przyjaciół, którzy czasami przemierzali dziesiątki kilometrów lądem i morzem (na własny koszt! by oddać głos gdzieś w upalnej Gdyni, Splicie czy Hadze. Otóż trzeba koniecznie wiedzieć, że nie były to głosy na patriotyczno - narodową wersję Polski – tylko na Polskę, w której istnieje i ma prawo głosu „skandalista” Janusz Palikot. Życzymy Ci wytrwałości w zmaganiach z Dulską. Serdecznie pozdrawiamy! Teatr Ósmego Dnia” Nie spodobało się to wiceprezydentowi Poznania, który udzielił pouczenia Ewie Wójciak, dyrektorce Teatru. Jego zdaniem instytucja współfinansowana przez miasto nie powinna wyrażać własnego zdania na temat bieżących wydarzeń politycznych. Tym samym zaingerował w swobodę działania Ósemek. Będziemy śledzić tę sprawę w Indeksie 73. Wyrażamy nadzieję, że wiceprezydent Hinc zaprzestanie nacisku na instytucje kultury i opublikuje przeprosiny. Fragmenty rozmowy Cezarego Łasiczki (TOK FM) z Ewą Wójciak i Anną Szpytko: "Cezary Łasiczka, TOK FM: Co się stało po tym liście [w obronie Janusza Palikota – przyp. Indeks 73]? Ewa Wójciak , dyrektorka Teatru Ósmego Dnia - Zostałam zaproszona do prezydenta w dzień, w którym wyjeżdżaliśmy na gościnne występy. Nie zostałam poinformowana w jakiej sprawie. Pierwszy raz miałam okazję spotkać się osobiście z prezydentem za jego kadencji. Zaprosił mnie do gabinetu i zapytał wprost: co nam strzeliło do głowy, żeby podpisać poparcie dla Janusza Palikota? Wytłumaczyłam, że to było działanie wynikające z naszych przekonań. Potem okazało się, że on nie za bardzo tej argumentacji chciał słuchać. Powiedział, że nie powinnam była tego robić, bo teatr jest instytucją państwową. Cezary Łasiczka, TOK FM: Skąd taka reakcja wiceprezydenta Poznania? Anna Szpytko, rzeczniczka prezydenta Poznania – Mogę się domyślać, że intencją prezydenta było, żeby instytucje kultury, instytucje finansowane z pieniędzy publicznych, były instytucjami apolitycznymi . Domyślam się, że prezydent Hinc ani nikt inny nie miałby najmniejszych wątpliwości, gdyby poparcie było udzielone poprzez poszczególnych artystów, natomiast podpis zespołu sugerował, że jest to poparcie instytucji kultury finansowanej z miejskich pieniędzy. Cezary Łasiczka, TOK FM - Zachować apolityczność, czyli nie wypowiadać się w ogóle na temat kwestii związanych z polityką? Anna Szpytko - To kwestia wyczucia, być może nie wypowiadać się w ogóle, być może nie wypowiadać się w sprawach, które mogą bardziej dzielić niż coś wnosić . Pewnie trzeba by było pana prezydenta Hinca o to pytać. Cezary Łasiczka, TOK FM: Mówiła pani, że lepiej by było, gdyby instytucje finansowane przez miasto zachowały apolityczność. Ale czy to nie jest w pewnym sensie cenzura? Anna Szpytko - To nie jest cenzura, natomiast należy się oczywiście liczyć z tym, że jak ktoś jest utrzymywany przez jakiegoś mecenasa, to powinien szanować jego pogląd i jego zdanie na temat swojej działalności. Gdyby jakiś inny artysta był utrzymywany przez prywatnego mecenasa i ten prywatny mecenas miałby poglądy ewidentnie sprzeczne z poglądami głoszonymi przez artystę, to mecenat byłby wycofany. Cezary Łasiczka, TOK FM: Ale to nie są prywatne pieniądze wiceprezydenta Poznania, to są przecież pieniądze publiczne. Anna Szpytko - Tym bardziej zależy nam na apolityczności." Cały wywiad można odsłuchać na stronie: http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,8179663,Co_Wam_strzelilo_do_glowy_z_Palikotem__czyli_jak_wiceprezydent.html Sprawę dla Indeksu 73 komentuje poznański artysta Rafał Jakubowicz: „Opisana przez Michała Wybieralskiego sprawa wezwania przez wiceprezydenta Sławomira Hinca Ewy Wójciak, dyrektorki Teatru Ósmego Dnia, na dywanik, w celu udzielenia jej (a za jej pośrednictwem również działającemu w Poznaniu od blisko 50 lat zespołowi) reprymendy, w iście peerelowskim stylu, za to, że teatr postanowił wesprzeć posła Janusza Palikota, jest swoistym kuriozum. Każdy obywatel ma przecież niezbywalne prawo do wyrażania poglądów w sferze publicznej, niezależnie od źródła finansowania swej instytucji. Nie obowiązuje tu bowiem system feudalnych zależności, zasada pańszczyźnianego chłopa. Sugerowanie możliwości pozbawienia teatru publicznej dotacji (a tak właśnie można zrozumieć aluzje wiceprezydenta odnośnie dotacji dla teatru wraz z prośbą, by taka sytuacja się już nie powtórzyła), wyraźnie daje do zrozumienia, że miejskie subwencje mogą być formą gratyfikacji za „właściwą postawę”, czyli zamknięcie ust. Jest to rodzaj niedopuszczalnego w życiu publicznym szantażu. Postawa prezentowana przez Sławomira Hinca jest wysoce niepokojąca, gdyż można ją rozumieć jako ograniczanie swobody wypowiedzi. Sytuacja rodzi szereg pytań. Aktorzy w spektaklu mogą być polityczni, w liście zaś muszą być osobami prywatnymi a nie teatrem? Teatr nie ma prawa wypowiadać się poza sceną? Gdzie jest sfera publiczna a gdzie miejsce prywatyzowanych aktorów? Skoro mają być apolityczni poza sceną, czy również cała ich działalność ma być apolityczna? Jaka jest różnica miedzy zajęciem postawy obywatelskiej przez aktorów podpisujących się jako Teatr Ósmego Dnia, a spektaklem politycznym wystawianym przez ten sam teatr? I wreszcie pytanie podstawowe: czy wiceprezydent równie stanowczo zażądałby od Ewy Wójciak zdjęcia z afisza krótkiego spektaklu politycznego o Januszu Palikocie, jako nieprawomyślnego politycznie przedstawienia, które nie odpowiada jego przekonaniom, powołując się na fakt, że wystawia go instytucja dotowana przez miasto? Zapytajmy więc, jaka jest różnica między odradzaniem teatrowi wypowiedzi obywatelskich a odradzaniem produkcji teatralnych o charakterze politycznym? Wiceprezydent zarzuca Ewie Wójciak, ze upolitycznia teatr, tymczasem sam reprezentuje przecież określoną opcję polityczną i działa politycznie. Nie ma bowiem odpolitycznionych władz miasta. Jakim prawem żąda więc od Ewy Wójciak apolityczności? Tu dochodzimy do paranoi. Gdzie przebiega granica?" Czytaj więcej: Co Wam strzeliło do głowy z Palikotem, czyli jak wiceprezydent Poznania odpolitycznia Teatr Ósmego Dnia, Gazeta.pl Dyrektorka teatru na dywaniku za poparcie Palikota, Michał Wybieralski, Gazeta.pl Hinc o Ósemkach: chodzi o zasady, nie o Palikota, Michał Wybieralski, Gazeta.pl List Teatru Ósmego Dnia, blog Janusza Palikota Historia kołem się toczy! List drugi od Ewy Wójciak z Teatru Ósmego Dnia, blog Janusza Palikota | Przypadki naruszeń wolności artystycznej zgłoś na Forum Indeksu 73 Zapraszamy do dyskusji! Aktualności Indeks73 ![]() Dołącz do Indeksu 73 na: - Facebook'u - YouTube ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
| O Indeksie 73| Kontakt