Inicjatywa Indeks 73
Lidia Makowska
ul. Dekerta 3/9
80-262 Gdańsk
indeks73@indeks73.pl
www.indeks73.pl

Szanowny Panie Prezydencie,

Jako Indeks 73, ogólnopolska inicjatywa środowisk kulturotwórczych na rzecz obrony konstytucyjnej wolności twórczości artystycznej i dostępu do dóbr kultury, od 30 września b.r. śledzimy sprawę murali, które powstały w ramach festiwalu „Podwórko”, a które mają zostać zamalowane na mocy Pańskiej decyzji. Z przykrością przyjęliśmy wiadomość, że zniszczono już mural "Absurdolony Absolut”. Zaniepokoił nas także fakt, że Pańska decyzja dotyczy wszystkich prac artystycznych, nawet tych namalowanych za zgodą właścicieli na prywatnych budynkach.

Inicjatorka festiwalu "Podwórko", Beata Jaszczak (Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki) przez 8 lat funkcjonowania festiwalu zapraszała do Płocka czołowych artystów z nurtu tzw. „street artu" (sztuka ulicy) – między innymi grupę Twożywo, IXI Color, massmix, toruńską Galerię Rusz. Pomimo prestiżu Festiwalu "Podwórko", jego popularności i zasług dla rewitalizacji zaniedbanej tkanki miejskiej i społecznej, decyzja o zniszczeniu dzieł sztuki zapadła bez konsultacji z artystami, kuratorką czy mieszkańcami Płocka.

Uważamy, że usuwanie murali jest przejawem cenzury i niszczenia dzieł sztuki. Jest również przykładem ograniczania dostępu do dóbr kultury, gwarantowanego w art. 73. Konstytucji RP. Ponadto świadczy o ograniczaniu prawa obywateli do współkształtowania przestrzeni miejskiej. Dlatego podjęliśmy szereg działań na rzecz ochrony płockich murali. Kolejne odsłony tej sprawy wielokrotnie opisywaliśmy na naszym portalu. Ponadto opublikowaliśmy w Internecie petycję przygotowaną przez jednego z autorów murali – Rafała Góralskiego z Galerii Rusz. Zebraliśmy pod nią ponad 460 podpisów. Petycję poparło wiele osób znanych i zasłużonych na polu kultury, sztuki i nauki, między innymi artyści i kuratorzy/ki tacy jak: Grzegorz Klaman, Peter Fuss, Bogna Burska, Tomasz Kopcewicz, Jan Klata, Mariusz Waras, Aneta Szyłak (dyrektorka Instytutu Sztuki WYSPA), Mariusz Knorowski - wicedyrektor Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Wojciech Kozłowski - dyrektor zielonogórskiej galerii BWA, naukowcy: historyk literatury prof. Leonard Neuger, socjolog z UAM w Poznaniu dr Marek Krajewski, prof. Witold Chmielewski z Wydziału Sztuk Pięknych UMK.

Swoje zdanie w sprawie Pańskiej decyzji odnośnie murali wyrazili także mieszkańcy Płocka, którzy oprócz podpisów pod petycją wpisali na stronie szereg ciekawych opinii, między innymi:

• "Murale to barwny, kolorowy akcent, jakże rozjaśniający szare i smutne płockie budynki i ulice. Poza tym wolność wyrazu to podstawowe prawo artysty."
• "Murale w miejską przestrzeń wprowadzają sztukę, dają mieszkańcom szansę na moment kontemplacji w dzisiejszym bezrefleksyjnym świecie."
• "Brałam udział w "Podwórku", dużo się nauczyłam i poznałam ciekawych ludzi, nie zgadzam się na takie traktowanie sztuki, Płock na to nie zasługuje."
• "Oglądając murale wykonane przez artystów, zatrzymam się, pomyślę wolniej, żyję, czuję, że jestem wśród wrażliwych ludzi. Mam dość wulgaryzmów na murach."
• "Pani prezydencie! Niech nie niszczy Pan sztuki w Płocku, w którym i tak mało się dzieje, akcje grupy "Twożywo" powinny być wspierane, a nie usuwane!"
• "Mieszkam w kamienicy gdzie od wielu lat znajdują się murale. Zostawcie je w spokoju! Mieszka się przy nich lepiej!"
• "Na zrobienie czegokolwiek z własnej inicjatywy, urząd nie miał czasu ani środków. Na zamalowanie czyjegoś pomysłu znalazło się jedno i drugie."
• "Bo to jest moje miasto i chciałabym, by ożywiały krajobraz w którym przebywam. Chciałabym z moimi synami bawić się wieloznacznością, którą proponują."

W związku z tym, że Pańskie polecenie narusza prawo do wolności artystycznej i dostępu do dóbr kultury, a także mając na uwadze społeczny sprzeciw wobec niszczenia murali, oczekujemy od Pana oficjalnego cofnięcia decyzji w sprawie zamalowania płockich murali powstałych w ramach festiwalu „Podwórko”.


Z poważaniem,

Inicjatywa Indeks 73: dr Izabela Kowalczyk, Agnieszka Kaim, Jarosław Lipszyc, dr Ewa Majewska, Daniel Muzyczuk, Jacek Niegoda, Roman Pawłowski, Robert Rumas, dr Alek Tarkowski, Lidia Makowska


Załączniki:
1. Petycja autorstwa Galerii Rusz wraz z listą podpisów
2. „Strefa Chroniona” - film Indeksu 73 o sprawie płockich murali
3. Materiały informacyjne na temat Inicjatywy Indeks 73

Do wiadomości:
1. Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki
2. Przedstawiciele mediów