Inicjatywa Indeks 73


Szanowny Panie Dyrektorze,

Jako Indeks 73, ogólnopolska inicjatywa na rzecz obrony konstytucyjnej wolności twórczej i dostępu do dóbr kultury, śledzimy sprawę muralu „Baranki Boże”, umieszczonego 9 stycznia na warszawskiej stacji metra Marymont. Jego autorką jest Julia Curyło, która w ubiegłym roku ukończyła z wyróżnieniem Wydział Malarstwa ASP w Warszawie w pracowni prof. Leona Tarasewicza i pracowni sztuki w przestrzeni publicznej prof. Mirosława Duchowskiego. Praca „Boże Baranki” jest każde wartościowe dzieło sztuki jest wielowątkowa, podejmuje kilka warstw w swym przesłaniu, dotyka tematyki popkultury i kiczu, z którymi podejmuje symboliczną grę.

Zaniepokoiła nas wiadomość, że pracy grozi usunięcie z powodu oskarżeń o obrazę uczuć religijnych. Przypominamy, że artykuł 196 k.k. jasno określa czyn „obrażania uczuć religijnych innych osób”, naruszający kodeks karny, poprzez „znieważenie publicznie przedmiotu czci religijnej lub miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrzędów religijnych”. Wizerunek dmuchanego baranka czy Pałacu Kultury, namalowany na ścianie stacji metra nie jest przedmiotem kultu, a przystanek miejskiej kolei podziemnej miejscem religijnego obrzędu.

„Publiczna przestrzeń dla sztuki” została przewidziana na stacji metra Marymont już w fazie jej projektowania. Miała stać się miejscem ekspozycji sztuki współczesnej, która z założenia komentuje rzeczywistość, wywołuje ożywione dyskusje i spory, przywraca do debaty publicznej zmarginalizowane tematy. Praca Julii Curyło spotkała się z pozytywnym przyjęciem większości użytkowników stacji metra Marymont oraz ze znakomitymi recenzjami krytyków. Znalazły się jednak i osoby, które anonimowo zgłosiły swoją dezaprobatę na portalu Alert24.pl. W otwartej, pluralistycznej debacie publicznej musi być miejsce na negatywne reakcje. Nie mogą one jednak prowadzić do cenzury, uważamy, że jedyną możliwością krytyki pracy artystycznej jest szeroka, publiczna debata nad treściami budzącymi kontrowersje. Nakaz zamalowania spornych fragmentów (bądź usuniecie muralu) uniemożliwia widzom własną ocenę i refleksję nad tematyką dzieła. W demokratycznym państwie to niedopuszczalna forma ograniczenia dostępu do dóbr kultury, gwarantowana w art. 73. Konstytucji RP.

Doszła do nas wiadomość, że w środę, 20 stycznia kwestię ocenzurowania „Bożych Baranków” będzie omawiała specjalna rada. Prosimy o przekazanie naszego listu wszystkim członkom tego kolegium oraz pilną informację zwrotną o podjętej decyzji na adres: indeks@indeks73.pl.

Mamy nadzieję, że praca Julii Curyło pozostanie na stacji metra w oryginalnej wersji.
Z wyrazami szacunku,

Lidia Makowska, w imieniu Inicjatywy Indeks 73